Leestijd: 4 minuten
‘Wetenschappelijke kennis is niet nodig, nieuwsgierigheid wel’
Voor een volle zaal van ruim 180 geïnteresseerden vierde het Science Café Harderwijk dinsdag 1 september haar vijftienjarig jubileum op het Bouw en Infra Park. Het publiek luisterde geboeid naar een lezing van professor Peter Rem over hergebruik van grondstoffen.
Rem is een emeritus hoogleraar, verbonden aan de Technische Universiteit van Delft. Zijn verhaal ging over circulaire innovatie: het verfijnd splitsen van afvalmateriaal en geschikt maken voor hergebruik.
Wetenschappers zijn vaak vroeg met het vaststellen van een probleem. In zijn tijd bij Shell kwam Rem erachter dat de wetenschap waarde voor de gemeenschap moet hebben. ,,Business kan en moet een belangrijke motivator voor ontwikkeling zijn.”
Rem ging in op het hergebruiken van metaal. Dertig jaar geleden waren dit handgrootte brokken ijzer, die vastgepakt konden worden en in de juiste bak werden gedaan. Tien jaar geleden kon dit met deeltjes van een centimeter die met het oog herkenbaar waren en nu zijn ze tot een millimeter groot te onderscheiden. ,,De deeltjes van dezelfde maat komen door een zeef bij elkaar, liggen op een rijtje en zo worden de aluminium soorten in de juiste vakjes gesorteerd. De computer kan dit nu registreren, dat maakt het grootschaliger, groter en betrouwbaarder. Zo komen we steeds dichter bij het circulaire systeem van de natuur die het op de micrometer kan scheiden. Maar Nederland in 2050 volledig circulair krijgen is geen haalbaar doel.”
Professor Peter Rem wordt geïnterviewd door moderator Jan Douwe Kroeske. (Foto’s: Peter Sitsen Fotografie.)
Lokale bedrijven
Deze wetenschap wordt als innovatieve technologie door Harderwijkse bedrijven toegepast. Marco Boerman is directeur sales & business development bij Allinq. Hij vertelt dat de oude telecomkabels die niet meer gebruikt worden sinds de komst van glasvezel, in kaart zijn gebracht. ,,Wanneer deze koperwinning lonend was, groef Allinq de kabels op uit de grond. Myne maakt er koper granulaat korrels van; grondstof voor een nieuwe kabel.”
Martijn van de Poll, directeur van Myne, is sinds 2015 samen met de TU Delft en Rem bezig met deze ontwikkeling. Van een kleine proefopstelling staat er nu een industriële schudsorteermachine en het doel is de komende jaren een grotere fabriek bouwen in Harderwijk. ,,Peters missie is geslaagd als een innovatie door de markt geaccepteerd wordt. We hebben twee technologieën met hem bedacht en uitgevoerd: een magnetische dichtheid scheiding en een robot sorteerstraat. Deze kunnen ‘op recept’ legeringen sorteren. Een legering is aluminium met toegevoegde elementen waardoor de eigenschap verandert. Wij leveren na sortering aan een smelter, daarna wordt het in een fabriek verwerkt tot o.a. een autodeur, metalen trap, of raamkozijn.”
Professor Rem wist het publiek te boeien.
Feestje
Het Science Café maakt de wetenschap breder toegankelijk. Dat begon 15 jaar geleden in de Drukkerij, later waren de lezingen bij Brasserie De Bank en in de Mess.
Evelien van Zandbergen en voorzitter Ad Sitsen maken deel uit van het bestuur. Sitsen kijkt terug op een geslaagde avond, die door Jan Douwe Kroeske werd gepresenteerd. Dankzij sponsors konden ze dit keer groter uitpakken.
Karen Endendijk heeft vanuit Allinq meegeholpen. ,,Wat mij erg raakt is dat deze vrijwilligers dit met zoveel betrokkenheid neerzetten. Ze vroegen bijna bescheiden om een beetje budget en wij vinden als Myne, CAI Harderwijk en Allinq dat ze er met dit lustrum een feestje van mogen maken.”
Evelien van Zandbergen: ,,We doen dit vier keer per jaar, gemiddeld zijn er 100-115 aanwezigen. Dat zijn enthousiaste mensen, die nieuwsgierig zijn naar de wetenschap. Enkelen zijn er al 15 jaar bij.”
Sitsen geniet van het organiseren van deze avonden en wil dat mensen inzicht krijgen in de wetenschap. ,,Ons publiek leest de wetenschapsbijlage van NRC en de Volkskrant. Het is ontzettend belangrijk dat de wetenschap wordt gedeeld zodat mensen het begrijpen, want tegenkrachten zeggen dat er geen klimaatprobleem is. En dat is onzin.”
Ad Sitsen in gesprek met Peter Rem, rechts Martijn van de Poll van Myne.
Frits Bosch (67) uit Ermelo bezoekt sinds vier jaar de Science Café’s. ,,Door Gerwin Te Pas, met wie ik tennis bij Strokel, ben ik mee gevraagd. Ik ga hiernaartoe omdat ik nieuwsgierig ben. Ze hebben elke keer goede sprekers, die echt wat te vertellen hebben en bollebozen zijn op hun vakgebied. Wetenschappers zijn vaak heel goed in onderbouwing. Dat maakt dat wat zij zeggen betrouwbaar is. Het is de kunst om de wetenschap uit te leggen in begrijpelijke taal, zodat mensen zoals ik er een beeld bij krijgen en er wat mee kunnen. Dan kan je het er thuis over hebben en roept het discussie op.”
Bezoekers konden vragen stellen.
Het ging eerder over zonnestormen en zwarte gaten in het heelal, dat vond Bosch ingewikkeld. ,,Het komende café (door arts Sitsen, op 15 oktober bij Unitas) gaat over de vraag hoe een medicijn dat je slikt weet waar het naar toe moet en wat het moet doen. Dat vind ik een intrigerende vraag, daar zit wetenschap achter en dat wil ik graag vertaald zien in een uitleg die ik snap.”
Bron:
