Avond over intieme terreur en dwingende controle

18 september 2026 | 18:27

Leestijd: 4 minuten

Sociale Adviesraad Harderwijk maakt kwetsbaar onderwerp bespreekbaar

‘Het zijn niet altijd blauwe plekken’ als je denkt aan huiselijk geweld. Intieme terreur is vaak psychisch: structureel onderdrukt worden in een afhankelijkheidsrelatie vanuit een machtspositie. De Sociale Adviesraad Harderwijk organiseert op 6 en 13 oktober een thema-avond over dit precaire onderwerp, waarover nog veel onwetendheid is.

De Sociale Adviesraad Harderwijk nodigt inwoners en professionals uit voor de jaarlijkse themabijeenkomst, op dinsdag 6 oktober in De Roef en op dinsdag 13 oktober in De Kiekmure, die dieper in gaat op intieme terreur en dwingende controle.

Wat zijn rode vlaggen, wat kun je zelf doen en waar kun je terecht? Als je daar weet van hebt en de patronen herkent, kan dat mogelijk femicide – vrouwenmoord – voorkomen. Het is belangrijk om daar aandacht aan te geven, vinden Corrine Snaterse, Christa Visser en John Groen van de Sociale Adviesraad Harderwijk. “Het gaat om veiligheid, die er niet is. Als moord de uitkomst is, moet je die onveiligheid doorbreken.”

Intieme terreur komt landelijk overal voor; ongeacht achtergrond, leeftijd en sociale klasse. Ook in Harderwijk zijn hier gevallen van bekend. “Het kan je buurvrouw overkomen en in je naaste omgeving spelen. We hebben een werkbezoek gebracht aan Centrum voor Jeugd & Gezin en zij krijgen ook signalen binnen. De Politie doet ermee wat ze kunnen. Er is overleg met Veilig Thuis en de Spoedeisende Hulp in het ziekenhuis. Instanties proberen elkaar te vinden en signalen op te pakken. De samenwerking is echter nog niet vanzelfsprekend. Privacy en vertrouwensbanden zitten in de weg, voor de politie moet het strafrechtelijk zijn voor ze kunnen optreden, zoals bij stalking. Er is nog geen vrouwenopvang in de regio. De politiek is bezig om psychisch geweld strafbaar te maken.”

(vlnr): Christa Visser, John Groen en Corrine Snaterse van de Sociale Adviesraad Harderwijk vragen aandacht voor ‘Intieme terreur en dwingende controle’ (foto: Marco Jansen)

In juli had de gemeente Harderwijk een expositie over femicide op de boulevard. Dit waren portretten van vrouwen die zijn omgebracht. Ook was er uitleg over ‘rode vlaggen’: op welke signalen moet je letten om intieme terreur te herkennen. Ook landelijk is femicide veel in de aandacht. De campagne ‘Is dit liefde?’ van Veilig Thuis laat zien dat dwingende controle niet normaal is.

Christa Visser: “Intieme terreur gebeurt ook naar mannen toe, daar komt meer bekendheid van, maar wij beperken ons deze avond tot vrouwen. Er blijft ook veel verborgen, omdat mensen zich niet durven uiten door schaamte, of zelf niet in de gaten hebben dat ze een verkeerde relatie hebben.”

In fases

Intieme terreur kan heel geleidelijk ontstaan, maar ook heel snel gaan. Het ontstaat altijd door afhankelijkheid in een relatie. Corrine: “Ik hoor weleens van vrouwen dat mannen heel goed kunnen luisteren, cadeautjes meebrengen en lief en aardig zijn. Je voelt je gezien en gewaardeerd. De aandacht maakt dat je je steeds meer onbewust aanpast aan wat je partner wil. Je verliest je eigenheid. Iemand bindt zich en daar kun je niet zomaar van af. Door een charismatische, vriendelijke houding richting organisaties wordt het ongeloofwaardig dat hij de pleger is.”

Iemand mag van haar man niet naar een personeelsfeestje of moet altijd laten weten waar ze is. Geen toegang tot eigen financiën door inname van een bankpas. Dit zijn enkele voorbeelden van rode vlaggen. Corrine: “Het slachtoffer wordt in haar vrijheid beperkt en wordt afhankelijk van thuis. Door controle te houden op wat de ander doet, mag diegene zelf niets meer bepalen. Er ontstaat een machtssituatie en dat is gevaarlijk. Je hoort dat mannen vrouwen gaan controleren of ze wel naar hun werk gaan, checken dit door erlangs te gaan of bellen continue om te controleren waar ze zijn.”

Iemand wordt weggehaald uit het eigen netwerk en wordt daarmee heel eenzaam. Zo ontstaan machtsverhoudingen en ongelijkheid in relaties. Christa: “Het is zaak dat mensen dit soort signalen opvangen en elkaar erop aanspreken. We nodigen mensen uit om aan te geven dat het overal voorkomt, om ervan bewust te maken wat de oorzaak kan zijn als iemand er weer niet is, zodat de omgeving alert wordt.”

Als de vrouw hulp krijgt en weggaat bij de partner, ontstaan de risico’s. John: “Dan dreigt het gevaarlijk te worden, door stalking, en met een kind wordt het nog complexer, dat wordt dan de dupe als het middel om op afstand controle te houden. Vaak wordt dan maar gekozen om bij de partner te blijven.”

Kleinschalige setting

De avond wordt geopend en geleid door voorzitter Corrine Snaterse. Gertien Koster en haar man Jos Schuring hebben het boek ‘Stop femicide’ geschreven en interviewen ervaringsdeskundigen uit de regio over hun verhaal. Koster gaf al een presentatie aan de Sociale Adviesraad.

Iedereen is welkom: belangstellende inwoners, professionals, mensen die er zelf mee van doen hebben. Aanmelden is noodzakelijk, er is voorafgaand een gratis maaltijd voor informele ontmoeting. De setting is veilig en kleinschalig; er is ruimte voor niet meer dan 50 deelnemers per avond.

Het doel van de avond is mensen informeren en informatie ophalen. Hoe stap je over de drempel om het te melden, wat doe je als je signalen bij een ander herkent? Aan de hand van de uitkomst en met de input uit de werkbezoeken schrijft de Sociale Adviesraad een advies voor de gemeente Harderwijk.