Leestijd: 5 minuten
De appels waren de aanleiding; de verbindingen zijn de oogst
Wat begon met het redden van appels die anders verloren zouden gaan, groeide deze herfst uit tot een reeks initiatieven waarin inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en de gemeente elkaar vonden. Met de campagne Van restwaarde naar meerwaarde liet Impact Harderwijk zien hoe voedselverspilling een aanleiding kan zijn om samen nieuwe waarde te creëren. Niet alleen ecologisch en economisch, maar vooral ook maatschappelijk.
Van appels plukken naar samen impact maken
De herfst is het seizoen van de oogst. Maar niet alles wat groeit, belandt uiteindelijk op ons bord. Met het project De Laatste Pluk, mede mogelijk gemaakt door het Univé Buurtfonds in samenwerking met de Nederlandse Uitdaging, bracht Impact Harderwijk vrijwilligers, stichtingen en bedrijven samen om de allerlaatste appels te plukken bij een fruitteler in Zeewolde. De totaalopbrengst bedroeg dit jaar ruim 13 duizend kilo.

Het grootste deel van de oogst kreeg een nieuwe bestemming via de Landelijke Voedselbanken. Andere appels werden verwerkt tot Gouden Appeltaarten, die aan het bedrijfsleven worden verkocht en waarvan de totale waarde in een cheque bedoeld is voor lokale maatschappelijke doelen. Ook ontstond ‘Eigen Plek Appelsap’, een initiatief waar mensen van Stichting Ontmoeting betrokken zijn bij het verwerken van restfruit tot een nieuw lokaal product.
Zo kreeg fruit dat anders verloren zou gaan een nieuwe bestemming. Daarnaast ontstonden mooie, onverwachte verbindingen tussen mensen die elkaar anders misschien nooit hadden ontmoet. Wethouders, ondernemers, vrijwilligers en medewerkers die in plaats van op kantoor, in de boomgaard stonden.
Van het één komt het ander
De herfstcampagne stond in het teken van voedselverspilling, maar de activiteiten gingen verder dan het redden van appels. Tijdens de Verspillingsvrije Week in september werkte Impact Harderwijk als een soort verspillingsvrije groenteboer mee aan een foodstand op het Blije Bietjes Foodfestival en aan verspillingseten bij ’t Tinnehuus.
Ook tijdens de Zero Waste Week in november ontstonden nieuwe samenwerkingen. Met kok Ricardo van de Mheen van Grand Café Alleman werden ingrediënten verzameld voor de hapjes bij de officiële opening en werd bijgedragen aan het concept en de ingrediënten voor de Taste the Waste-lunch. Daarnaast werd de Appelsapborrel mede mogelijk gemaakt, waar de betrokkenen bij Eigen Plek Appelsap samenkwamen.

Annelein Ouwerkerk, Ricardo van de Mheen en Esther Rozeboom maken het mede mogelijk voor Harderwijk.
Bijzonder is dat veel van deze activiteiten niet los van elkaar staan, maar voortkomen uit eerdere ontmoetingen en initiatieven.
Annelein Ouwerkerk, adviseur circulariteit bij de gemeente Harderwijk, zag dat ook gebeuren. Ze verwijst naar Gerwin Tromp, die eerder de Gouden Appeltaart ontving, en Ricardo van de Mheen, die de taart bakte. Vanuit die verbinding ontstond het idee voor een verspillingsvrije foodtruck tijdens Blije Bietjes. “Ze hadden een idee en gingen het regelen. Het is best knap en stoer dat ze dat aandurfden: aandacht vragen voor voedselverspilling op een foodfestival.”
Het laat zien hoe één initiatief de aanzet kan zijn tot een vervolgactie. En hoe mensen, wanneer ze elkaar weten te vinden, zelf nieuwe mogelijkheden creëren.
De kracht van een lokaal netwerk
Dat is precies waar Impact Harderwijk aan werkt: een lokaal netwerk waarin inwoners, ondernemers, overheid, onderwijs en maatschappelijke organisaties elkaar vinden en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving. Niet door alles zelf te organiseren, maar door partijen te verbinden, mogelijkheden zichtbaar te maken en initiatieven verder te helpen.
De samenwerking met de gemeente Harderwijk speelt daarin een belangrijke rol. Vijf jaar geleden liet de gemeente onderzoek doen naar voedselverspilling. Daaruit bleek dat er in Harderwijk nog veel voedsel en organisch materiaal in het restafval terechtkwam. Voedselverspilling voorkomen begint volgens Ouwerkerk bij bewustwording en gedragsverandering. En dat vraagt om een lange adem. “Het beleid van de gemeente wordt via verschillende partijen uitgedragen en verder verspreid. Zo is Impact Harderwijk een organisatie die ons beleid snapt en het praktisch vertaalt.”
Juist die samenwerking maakt het mogelijk om gemeentelijke ambities te verbinden aan wat er leeft en gebeurt in de samenleving.
Esther Rozeboom, aanjager van Impact Harderwijk: “De gemeente is voor ons een belangrijke partner. Zij weten waar het knelt binnen Harderwijk. Dat geeft richting. Wij kijken vervolgens wat er vanuit het netwerk nodig is om mensen en organisaties met elkaar te verbinden en initiatieven mede mogelijk te maken.”
Meer dan minder verspilling
De opbrengst van de herfstcampagne is meer dan kilo’s gered voedsel, verkochte appeltaarten of flessen appelsap. Er is ook maatschappelijke waarde ontstaan. Vrijwilligers die samen de handen uit de mouwen steken. Ondernemers die hun kennis, producten of faciliteiten beschikbaar stellen. Maatschappelijke organisaties die nieuwe mogelijkheden ontdekken. En inwoners die op een laagdrempelige manier kunnen bijdragen.

Esther Rozeboom en Annelein Ouwerkerk in de boomgaard van de fruitteler in Zeewolde.
Ook de belangstelling voor de activiteiten verraste Ouwerkerk. Bij de Appelsapborrel waren ongeveer 35 mensen aanwezig en een documentaire vertoond in Green Offices trok zo’n 30 belangstellenden. “Ik was positief verrast dat zoveel mensen dit thema interessant vinden. Men vindt het leuk om laagdrempelig mee te doen met activiteiten.”
Het zijn voorbeelden van hoe een maatschappelijk thema mensen kan verbinden. Voedselverspilling wordt zo breder dan een probleem waarvoor een oplossing nodig is. Er ontstaat een kans om samen iets in beweging te zetten.
De oogst van de herfst, de kiem voor morgen
Impact Harderwijk werkt met campagnes die aansluiten bij de seizoenen. De herfst staat voor oogsten en benutten wat er is. De winter biedt ruimte om terug te kijken, nieuwe plannen te maken en opnieuw te ontdekken welke waarde in bestaande materialen, kennis en vaardigheden verscholen ligt.
Daarom staat de komende wintercampagne Van de Makers in het teken van recycling, upcycling en vakmanschap. In het voorjaar volgt de campagne Impactburger, waarin de inzet van inwoners, gezond eten en lokale kringlopen centraal staan. De gedachte achter deze campagnes is steeds dezelfde: maatschappelijke verandering begint niet noodzakelijk met iets nieuws. Vaak is er al veel aanwezig. Het gaat erom dat mensen, ideeën en middelen elkaar weten te vinden.
Samen verder tijdens het Impactcafé
Op woensdag 25 november sluit Impact Harderwijk de herfstcampagne af met het Impactcafé Van restwaarde naar meerwaarde bij Bidfood. Een avond om terug te kijken op de resultaten, de mensen en organisaties achter de initiatieven in het zonnetje te zetten en nieuwe verbindingen te leggen.
Ook wordt bekendgemaakt wie dit jaar de Gouden Appeltaart ontvangt: een blijk van waardering voor iemand die zich inzet om maatschappelijke initiatieven verder te brengen. Want als deze herfst één ding heeft laten zien, is het dat waarde niet alleen ontstaat door wat we redden, maken of verkopen. De grootste waarde ontstaat wanneer mensen elkaar vinden en samen iets mogelijk maken.

Impactcafé Van restwaarde naar meerwaarde
Woensdag 25 november 2026, 19.30-22.00 uur (inloop 19.00 uur)
Bidfood, Daltonstraat 18 Harderwijk
Aanmelden via Impact Harderwijk
https://impactharderwijk.nl/activiteit/108897/van-restwaarde-naar-meerwaarde .
